Müverrihûn Mikâil Bayram

100 bin elyazma incelemiş!

100 bin elyazma incelemiş!
100 bin elyazma incelemiş!
Selçuklu'dan Osmanlı'ya: Mikail Bayram'a Armağan ismiyle kıymetli bir eser yayınlandı.


Selçuk Üniversitesi Tarih Bölümü’nden geçtiğimiz yıllarda emekliye ayrılan Tarihçi-Şair Prof. Dr. Mikail Bayram, Türkiye Selçukluları tarihinde eserleriyle önemli bir dönüm noktasını ve paradigmatik bir değişimi işaret eder. Bayram, bir yanıyla Fuat Köprülü, Osman Turan, Abdülbaki Gölpınarlı, Rami Ayas gibi önemli isimlerle temsil edilen çalışma programlarını derinleştirerek sürdürmüş: diğer yandan bütün bu isimlerin muallakta bıraktığı noktaları açan, bu noktalardan hareketle yeni araştırma programları geliştirmiş; Anadolu kütüphanelerindeki bütün bakir elyazmalarına ulaşabilmiş, incelemiş; Ahi Evren, Sadreddin Konevi ve Evhadüddin Kirmani gibi zat-ı muhteremleri tarihsel yönleriyle Türk kamuoyuna gerçek manada tanıtmış; 13. yüzyıl Anadolu’sundaki fikri ve bilimsel hayatı, özellikle I. Alaaddin Keykubat dönemi Konya’sını, Tokat, Amasya, Malatya, Kayseri, Sivas gibi Selçuklu şehirlerindeki fikri, dini, kültürel ve estetik verimleri birinci elden yorumlayabilmiş bir mütefekkir ve alim.

Mikail BayramSelçuklu tarihi alanında uzman Mehmet Ali Köymen’e, 1991 yılında yayınladığı bir makalede şu sözleri yazdırabilmiş bir tarihçi: Fuat Köprülü’yü uzunca bir süre meşgul eden Anadolu’nun dini tarihinden söz ederken, Doç. Dr. Mikail Bayram’ı da hatırlamak isterim. Sağlam bir alt yapıya sahip olan bu genç bilim adamı, Anadolu’nun dini tarihinin aydınlatılması yolunda parlak bir ilmi istikbal vaat etmekte, bu meziyetiyle Köprülü tarih ekolüne en layık aday görünmektedir.

 

40 yıl önce yazılsaydı keşke!

Aynı Köymen, Bayram’ın Selçuklular zamanı Tokat-Malatya rekabetini incelediği makalesini okuduğunda şu sözleri sarf etmekten kendini alakoyamamıştır: Mikail Bey, bizim Selçuklu tarihine bakışımızı değiştirdi. Keşke bu makale kırk yıl önce yazılmış olsaydı!

Mikail Bayram, Selçukludan OsmanlıyaAynı zamanda Sarayî mahlasıyla yazdığı bir divana da sahip, aruzun bütün inceliklerine vakıf bir şair Mikail Bayram.

Doç. Dr. Mustafa Demirci’nin editörlüğünde hazırlanmış Selçuklu’dan Osmanlı’ya kitabı Mikail Bayram’ın Türk tarihyazımına yaptığı muazzam katkıya yapılmış mütevazı bir teşekkür. Kitapta Halil İnalcık başta olmak üzere, Tuncer Baykara, Salim Koca, Osman Çetin, Haşim Karpuz, Osman Nuri Dülgerler, Yasin Aktay, Muhittin Tuş, Bekir Biçer gibi bilim adamlarının makaleleri yer alıyor. Bütün makaleler tarihimizin gizli kalmış bir noktasını aydınlatmakta, öz tarihimizle ilgili önemli bilgiler sunmakta. Yeri geldikçe bu makalelerden önemli bulduklarımı da dunyabizim.com okurlarıyla ana hatlarıyla da olsa paylaşacağım inşallah yeni yazılar yazarak.

 

100 binden fazla el yazması!

Ama benim kitapta ilgimi en çok Bekir Şahin’in kaleme aldığı ‘Mikail Bayram’ın Defterleri’ başlıklı yazı çekti. Bayram’ın çalışma metodolojisini ve meraklı olduğu konuları belirlemekte son derece önemli yere sahip on defteri inceleyen Şahin, ‘Bu defterler elden geçirildiği zaman Mikail Bayram’ın ne kadar büyük bir azimle Türkiye’mizde el yazması eser ihtiva eden kütüphaneleri gezerek bu kütüphanelerde bulduğu orijinal el yazması eserleri incelediği görülmektedir. Hatta İran, Irak, Suriye, Suudi Arabistan’daki kütüphanelere dahi uğramış, bu kütüphanelerde de mesai harcamıştır… Mikail Bayram’ın bütün bu çalışmaları sonucunda yazma eserlerle ilgili geniş bir tecrübe birikimi edindiği görülmüştür. Tahmini olarak 100.000’den fazla el yazması eser elinden geçmiştir’ satırlarına yer veriyor.

Mikail BayramDile kolay: 100 binden fazla el yazması eseri okumak bir yana, incelemek; zahriyelerine varana kadar bu elyazması eserlerin verdiği bilgileri değerlendirmek…Mikail Hoca’nın çalışma aşkını açıklayabilmek bence muhtemel değil.

Onun çalışmalarına meslektaşlarının verdiği bu mütevazı armağan bana kalırsa Türk kültürünün Hoca’ya gecikmiş şükran borcunun ödenmesi.

 

Murat Güzel dikkat çekti

 

GYY’nin notu: Bizde bilim adamı yok, şu yok, bu yok demeye meraklılara özellikle işaret etmek isteriz.